Groenmarkt (2010)

De bedoeling fan 'e gemeente Gorinchem om tsjin de eftergevel fan 'e Gorcum Museum It beslút om ferskate ûndergrûnske ôffalkonteners op 'e Groenmarkt te pleatsen wie de direkte oanlieding foar it útfieren fan in archeologyske opgraving (AO) op dizze lokaasje. It ûndersyk waard útfierd yn april 2010 troch Hollandia Argeologen.

De Grienemerk ca. 1650 troch J. Beerstraten

Sân ieuwen werom yn 'e tiid

Tal fan oerbliuwsels waarden fûn op in oerflak fan net mear as 35 m², yn in stratifikaasje dy't hast 3 m djip berikte en sân ieuwen werom yn 'e tiid. De âldste objekten binne wat ierdewurkfragmenten út 'e 10e iuw^de oant de earste helte fan 'e 13e^de ieu, dy't úteinlik as in dig yn in jongere ferhegingspakket einige. De lagen - en in byhearrende fundearring en sleat - datearje mooglik út 'e twadde helte fan 'e 14e iuw.^de ieu.

Boppe hjirboppe waard in oare laach fan ferheging fûn, dy't mooglik oan 'e ein fan 'e 14e iuw foarme is.^de iuw tapast is. Yn dizze perioade belibbe Gorinchem in perioade fan wolfeart, mei in tanimmend oantal gebouwen dy't yn stien boud waarden. De ferneatigjende brân fan 1388, dy't in grut part fan 'e stêd ferneatige, fersnelde dit proses fan ferstienning sterk. In solide wâlpakket kin de basis foarme hawwe foar dizze nije struktueren.

Begraafplak

Oan 'e ein fan 'e 14^de iuw kaam dit diel fan 'e Groenmarkt yn gebrûk as tsjerkhôf. Yn 'e opgravingsputten waarden 37 begraffenissen fûn. In koart fysyk-antropologysk ûndersyk befêstige wat de relatyf lytse grutte fan 'e kisten al suggerearre: mear as de helte fan 'e begroeven persoanen stoar op jonge leeftyd. Dit lit sjen dat it begraven fan jonge ferstoarne minsken plakfûn yn in spesifyk diel fan it tsjerkhôf.

Fasearring fan fûne begraffenissen, de reade line lit it fûnemint fan it âlde stedhûs sjen

Stedhûs

Yn 1437 waard it pakhús fan Dirk van Leuven omboud ta in stedhûs, neidat it âlde stedhûs yn 'e Hoogstraat skansearre rekke wie by in stedsbrân. In fûne muorrefundament is de oerbliuwsel fan in renovaasje oan 'e ein fan 'e 16e iuw.^de iuw (1591−1593). In ferskowing is sichtber yn 'e posysje fan 'e begraffenissen dy't oerienkomt mei de útwreiding fan it stedhûs. De grêven leine dêrom tige ticht by it stedhûs, oant de bou fan in muorre om it tsjerkhôf, wierskynlik om 1600 hinne. Al yn 1608 rekke it tsjerkhôf eastlik fan 'e tsjerke yn ûnbrûk neidat it ferhurde wie. Hjir waard de merk hâlden dêr't de Groenmarkt syn namme nei ûntlient.

It stedhûs waard yn 1859 sloopt en ferfongen troch in opfolger yn neoklassisistyske styl, dy't hast krekt op de plattegrûn fan it âlde stedhûs boud waard. It ôffieren fan ôffal en reinwetter fûn plak fia ûndergrûnske goten, wêrfan guon fûn binne by it ûndersyk. Twa putten, mei oarsprong yn 'e 17e iuw^de-18^de iuw, waarden mooglik foarsjoen fan in nije boppebou tidens de rekonstruksje fan it stedhûs. It gemeentehûs soe syn funksje oant 1994 behâlde.

It stedhûs, de weachhal en de fleishal fan Caspar Philips (sawat 1695 – 1775)

Waag

It waachhûs by it gemeentehûs hie ek in tige lange tsjinstlibben. De earste fermelding datearret út 1392. Tidens de renovaasje fan it stedhûs oan 'e ein fan 'e 16e iuw^de iuw waard de weachhal opnommen yn it stedhûs. Yn 1921 waard in weachbrêge bûten it stedhûs boud om it weagjen fan motorisearre frachtferfier mooglik te meitsjen. De trog fan dizze weachbrêge waard fûn yn 'e opgravingsput.