GORINCHEM – Yn in bonkeput neist de Grutte Tsjerke lizze twa skedels. In archeolooch hellet se foarsichtich út 'e swiere klaai. Hy merkt op dat it wierskynlik manlju binne en wiist op 'e foarm fan 'e eachkassen en wynbrauwen. In pear meter fierder binne archeologen dwaande mei it ûntdekken fan in grêf. De grêven waarden fûn doe't de gemeente ferline jier in brânbluswetterlieding oanlizze woe. Neffens Hans van Breugel fan 'e gemeente is dit archeologysk ûndersyk needsaaklik foardat de lieding oanlein wurde kin.
Graven yn 'e grêven, team fan argeologen oan it wurk yn 'e Grutte Tsjerke
Swiere klaai
Der wie in tsjerkhôf om de tsjerke hinne fan 'e trettjinde iuw oant 1830. Allinnich de stripe dy't nedich is foar de wetterfoarsjenning wurdt no ûndersocht, oant in djipte fan sawat ien meter. It fjildwurk wurdt dien troch sân argeologen en in pear frijwilligers fan Hollandia yn Zaandijk. Se grave de grûn foarsichtich op. De grêven wurde skjinmakke mei in troffel en skeppe. Gjin Indiana Jones-sênes hjir. Argeologysk ûndersyk yn Nederlân bestiet benammen út it graven yn swiere klaai. Gelokkich is it waar goed tidens it fjildwurk. De argeologen fine gjin sieraden of ierdewurk, sa't Eliza van Rooijen wit.
East-west rjochting
Der is ek net folle ferskil tusken de grêven, se binne allegear like grut. De kisten binne ek te fergelykjen. De riken en de earmen lizze byinoar. It is lestich om te sjen hoe âld de grêven binne út 'e boaiemlagen. Op begraafplakken begrave minsken elkoar faak yn ferskillende perioaden. Allinnich mei tige djoere techniken kin bepaald wurde hoe âld in grêf is. De grêven lizze allegear yn in east-west rjochting. Van Rooijen: "Dat hat te krijen mei it kristlike ferhaal oer de Lêste Dei. Minsken lizze mei harren fuotten nei it easten, sadat se op 'e Lêste Dei mei harren gesicht nei it easten steane as se opstien wurde. Geastliken lizze oarsom, sadat se op 'e Lêste Dei nei harren folgelingen sjogge.
Ûndersyk
Alle fynsten wurde sekuer fotografearre en de details wurde fêstlein op tekeningen. Dan wurde de bonken en skeletten út 'e grûn groeven. In fysyk antropolooch ûndersiket de skeletten op leeftyd, geslacht en mooglike sykten. Oerbliuwsels fan 'e kiste kinne oanwizings jaan oer de perioade wêryn't immen libbe hat. Alles wurdt ûndersocht en dokumintearre. Dan wurde alle fûne skeletten en bonken opnij begroeven op it algemiene tsjerkhôf.
Kicky Daoud
Gorcumse Courant
28 maaie 2008